المحقق السبزواري

649

روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )

رسيد ، در عراق عضد الدوله مكنتى قوى يافته بود و تمامت آل بويه در متابعت و مطاوعت او يكدل شده بودند و رسمى بود كه آل سامان هر سال مالى خطير به مكّه و مدينه فرستادندى تا به مجاوران دادندى و بر ايشان قسمت كردندى ، و آن كس كه متقلّد آن بودى به وقت مراجعت از عراق هديه‌ها و ظرايف عراق بياوردى . احمد خوارزمى گفت : « در وقت نوح بن منصور [ حكومت : 365 - 387 ق . ] مرا فرستادند بدان مهمّ . و عضد الدوله در همدان مىنشست . به خدمت او پيوستم . مرا تعظيم كرد و بنشاند و از امير پرسيد و از حال وزير سؤال كرد و گفت : خ خواجه ابو الحسين « 1 » عتبى « 2 » چگونه است و كارها چگونه تمشيت مىدهد ؟ خ من خدمت كردم و گفتم : خ بندگى عرضه داشته است . خ و گستاخى كرده و تذكره‌اى داشتم كه در آنجا ابو الحسين عتبى مرا داده بود ، پيش او نهادم . در آنجا نوشته بود كه ، دو هزار جامه مىبايد فرمود به طراز بغداد به نام الملك المنصور ولى النعم ابو القاسم نوح بن منصور مولى امير المؤمنين ، و پانصد به نام خواجه جليل سيّد ابو الحسين بن عبيد اللّه « 3 » بن احمد [ عتبى ] ، و پانصد به نام خواجه جليل ابو العباس تاش « 4 » . چون عضد الدوله آن نسخه را تأمّل نمود ،

--> 338 - 372 ق . ) هنوز عراق را متصرّف نشده بود . عضد الدوله در سال 367 ق . عراق را متصرّف شد و در اين هنگام « نوح بن منصور سامانى » بر بخارا حكم مىراند . روايت احمد خوارزمى كه در سطور بعدى مىآيد نيز به امارت نوح بن منصور و وزارت ابو الحسن عتبى ، كه مقارن حكومت عضد الدوله و گسترش آن در نواحى غربى قلمرو آل بويه بوده است ، اشاره مىكند . ( 1 ) . اصل : « ابو الحسن » . همچنين در ديگر جايها ابو الحسن آمده بود كه اصلاح شد . ( 2 ) . ابو الحسين عبيد اللّه بن احمد عتبى به فرمان نوح بن منصور ، امير خردسال سامانى ، عهده‌دار وزارت شد و به نحوى شايسته زمام امور ملك را به دست گرفت . در سال 371 ق . ابو الحسن محمد بن ابراهيم سيمجور را از سپه سالارى خراسان عزل كرد و به جاى او حسام الدّوله ابو العبّاس تاش را اين مقام سپرد . در سال بعد ، هنگامى كه دولتمردان و سرداران سامانى درگير مقابله با قواى آل بويه بودند ، عتبى به دست مأمورى از جانب ابو الحسن سيمجور به قتل رسيد . براى اطلاع بيشتر نك : العبر ، ج 3 ، صص 505 تا 507 . ( 3 ) . در اصل : « عبد اللّه » . ( 4 ) . بعد از قتل عتبى وزير در سال 372 ق . ، ابو العباس تاش به بخارا دعوت شد و وزارت يافت ، ولى در سال 373 ق . اين منصب به عبد اللّه بن عزيز واگذار شد و وى به خراسان آمد و ابو الحسن سيمجور را بيرون راند . امّا ابو الحسن